Ana Sayfa DD Hakkında DD Binaları

DD Binaları

Darüşşafaka Lisesi, 1873’de Fatih’te başladığı eğitim hayatını, Fatih ve Maslak olarak iki ayrı yerleşkede sürdürmüştür. Darüşşafaka, Fatih Çarşambadaki yerleşkede 1873 yılında başladığı eğitim hayatını 1994 yılına kadar sürdürmüştür. Okul, 1994-1995 Eğitim yılında Cemiyetin Maslak’ta yaptığı yeni yerleşkeye taşınmıştır. Fatih deki yerleşke içerisinde bulunan tarihi ana binanın inşaasına 1867, eğitime ise 1873 yılında başlanmıştır. Aynı yerleşkede yer alan ve ilk inşaa edildiği yıllarda Darüşşafaka Kız Enstitüsü diye adlandırılan ikinci okul binasının yapımına 1948, eğitime ise 1950 yılında başlanmıştır. Aynı yerleşkedeki üçüncü eğitim binası, 1972 yılında eğitime açılan Darüşşafaka Kız Koleji’dir. 1994 yılında Maslak‘a taşınan Darüşşafaka, Fatih’te arkasında, duyduğu yanlızlıktan ve hayatın kendisine dayattığı sevgisizlikten dolayı, kaderimiz böyle olmamalı idi diyerek, gözlerinin yaşı hiç dinmeyen üç sevgili bırakmıştır; 144 yaşında terk edilmiş Tarihi Bina, 44 yaşında terk edilmiş Kız Enstitüsü binası ve 22 yaşında terk edilmiş Kız Koleji binası.Bunların dışında yerleşke içinde değişik zamanlarda fonksiyon kazanmış, talebe yurdu, hamam, mutfak, kimya laboratuvarı, spor salonu, sarnıç gibi eğitime yardımcı tamamlayıcı binalar bulunmaktadır. Tarihi Bina Tarihi bina 1867 yılında yapılmaya başlamıştır. Binanın resim, proje ve planı Dolmabahçe sarayını yapan Ohannes kalfaya özel olarak, yani okul binası olarak yaptırılmıştır. Okul binası dört katlı olarak yapılmıştır, iç ve dış duvarları kağir döşeme, tavan ve merdivenleri ise tahtadır. Ana binanın yapımı 1873 yılında tamamlanmıştır ve 30 000 altın liraya mal olmuştur. Bu paranın 10 841 lirası padişah fermanı ile tahsis olunmuş, 7500 lirası, başta Mısır Hidivi olmak üzere Osmanlı Devletiinde üst düzey yönetici olarak görev yapan 49 Osmanlı Devlet memuru tarafından yapılmış, geriye kalan 13 471 lirası da halktan bağış olarak alınmıştır. Bina (50X100) 5000 arşın murabba zemin alanı üzerine oturtulmuştur. Binanın zeminden sacağa yüksekliği 40 arşındır. Okulun yeri ve bahçesi toplam 30.000 murabba arşındır. Binanın yeri Bahriye Feriklerinden Maşuk Paşadan 2.100 liraya alınan konak arsası ile bitişiğindeki Aliye Hanım’ın Bostanı ve Kazasker Benlizade Raşit efendinin arsasıdır. 1893 yılındaki İstanbulda meydana gelen büyük depremde, ana binanın üst katı yıkılmış ancak bina aynı sene içerisinde tekrar tamir ettirilmiştir. 1908 yılında bina içindeki ahşap merdivenler kagire çevrilmiş ayrıca bazı odalar ile birinci kattaki geniş salonlar da putrelli kagire çevrilmiştir. 1918 yılında İstanbul’da çıkan Büyük Yangında (Cibali yangını) , Darüşşafaka civarındaki evlerin ve binaların hemen, hemen tümünün yanması üzerine, yanmış binalardan, okulun sokağa açılmasını engelleyen binalar satın alınarak mektebin dört bir tarafı sokakla çevrili hale getirilmiş ve Okula ferahlık kazandırılmıştır. “L” binanın (Kız Enstitüsü) olduğu alanda bulunan üç bina 6.000 TL’ye alınıp, yerleşke deki girinti ve çıkıntılar düzeltilerek, bahçeye düzenli bir yapı kazandırılmıştır. Kız Enstitüsü (L Bina veya Orta Bina) Darüşşafakanın 1873 tarihli yönetmeliğinde, Okulda Kız öğrencilerinde okutulması benimsenmiş, bu nedenle okul binası kız öğrencilerin de okumasına olanak verecek şekilde simetrik ikiz bina olarak planlanmış, ancak zamanın sosyo kültürel koşulları içinde bu başarılamamıştır. Darüşşafaka Kız kısmının açılması, kurulduğu ilk günden itibaren Cemiyetin gündeminden hiç düşmemiş ancak hep askıda kalmıştır. Darüşşafaka Kız kısmı ile ilgili herhangi bir somut faaliyet olmadığı 1941,1942,1943 ve 1944 yıllarında bile Darüşşafaka bütçesinde gelirler arasında Kız kısmı ile ilgili olarak sırası ile 98.000, 36.100, 123.602 ve 16.600 TL gelir gözükmektedir. Başbakan Refik SAYDAM’ın,1945 yılında Başbakanlığa ait 80.000 TL ödeneği, Darüşşafaka Kız kısmının kurulması için Darüşşafaka Cemiyetine tahsis etmesi üzerine, Darüşşafaka Kız kısmının kurulması biraz daha somutlaşmaya başlamış, ancak bu kadar az bir para ile inşaata başlanamayacağı belirtilerek, başka ek kaynaklar bulununcaya kadar para Cemiyet tarafından emanete alınmıştır. Darüşşafaka Kız Enstitüsünün kurulması için ikinci büyük yardımı daha sonra Başbakan Recep PEKER yapmıştır. Çeşitli Mali ve İktisadi Kuruluşlardan toplanarak kullanımı Başbakanlığa bırakılan 574.888 TL lik çek, 1946 yılında, Cemiyet Genel Kurul toplantısında, bizzat başbakan Recep PEKER tarafından Kongre başkanına “Kız Enstitüsünün” yapımı için teslim edilmiştir. İnşaata başlamadan önce, başbakan tarafından verilen paranın 400.000 TL si ile hazine tahvili alınmış bu sayede fazladan 30.400 TL gelir elde edilmiştir. 1947 yılında da Kız Enstitüsü kurulması için emanete alınan paranın bir kısmı ile matbaa hissesi satın alınarak yıl içerisinde 9.200 TL para kazanılmıştır. Daha sonra Başbakan Şemseddin GÜNALTAY da , 1949 yılında Darüşşafaka “Kız Enstitüsünün” bitirilmesi için Hükümet olarak her türlü desteği sağlayacaklarını taahüt etmiş ve Darüşşafaka Kız Enstitüsü inşaası için 208.333 TL yi hükümeti adına Darüşşafaka Cemiyetine vermiştir. Darüşşafaka Kız Enstitüsünün plan ve projesi Ordinaryüs Profesör Yüksek Mimar Emin UNAT tarafından yapılmıştır. Darüşşafaka Kız Enstitüsü inşaası, keşif bedeli olan 633.886 lira üzerinden eksiltmeyle ihaleye çıkarılmış ve inşaat, keşif bedelinin % 25 eksiği olan 475.414 TL’ye, yapılıp bitirilmesi için Amaç Türk Anonim Şirketine verilmiştir. Darüşşafaka Kız Enstitüsü Binasının temel atma töreni 26 Haziran 1948 de yapılmış ve 8 ay içerisinde binanın temel kısımlarının, taş ve tuğla duvarlarının bitirilerek çatının alınması şart koşulmuş ise de tabii ve kanuni bazı engeller ve formaliteler yüzünden inşaat bu süre içerisinde bitirilmeyerek 10 ayda bitirilmiştir. Bina, içerisinde 150-160 öğrenci okuyacak, çalışacak ve yatacak genişlikte kapasitelendirilmiştir ve “L” harfi şeklindedir. “L” nin cephe yani kanat uzunlukları 54 metre, derinlikleri 16 metre ve katların yüksekliği 14.50 metredir. Bütün bina 19 000 m2 etmektedir ve dört katlı olarak yapılmıştır. Darüşşafaka Kız Enstitüsü binasında yapılan, kalorifer, mutfak, bulaşık yıkama, çamaşırlık tesislerinin yer müsait olduğu için biraz geniş tutularak iki okulun (Erkek Kısmının) ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde ve büyüklükte olması planlanmıştır. Bu şekilde Darüşşafaka nın erkek kısmının bu türlü masraflarında hayli tasarruf mümkün olacağı gibi, çamaşırhanede iki okulun çamaşırları yıkandıktan başka, dışardan alınacak (mesala resmi okulların) çamaşırların da yıkatılması sureti ile okula sürekli gelir temin edilmesi düşünülmüştür. Genel Kurul Raporunda “Darüşşafaka Kız Enstitüsünün tamamı ile bitirilip eğitime açılması için hayli miktarda paraya ihtiyaç duyulduğu, ayrıca tedris ve idare masraflarının da temini gerektiği, Bunun da Darüşşafaka’nın erkek kısmında olduğu gibi, yine “Hükümetin, Belediyenin, Vakıflar idaresinin, Milli ve mali müesseselerin, ve hayır sever yurttaşlarımızın nihayet bir cümle ile Bütün Türk Milletinin yapacakları tesisler ve teberrüler ile mümkün olabileceği“ belirtilmiştir. Darüşşafaka Kız Enstitüsüne, Devletin dışında ilk yardımı yapan, Dr. Emin ERKUL’un eşi Belkis ERKUL olmuştur. Belkıs ERKUL sahip olduğu apartman ile menkul servetini ve mücevherlerini Darüşşafaka Kız Enstitüsüne bağışlamıştır. Belkıs ERKUL Darüşşafaka Kız Enstitüsünün ilk sivil bağışçısı olmuştur. Ancak, Darüşşafaka Kız Enstitüsü binası 1950 yılında bitmesine rağmen Darüşşafaka’ya kız öğrenci alınamamıştır. Kız Enstitüsü binası bittikten ve buraya erkek öğrenciler yerleştikten sonra bile, yapılan her Genel Kurulda, Darüşşafaka’ya Kız öğrenci alınması temenni edilmiştir. 1953 yılında yapılan Genel Kurulda bile 1953-1954 yılı eğitim döneminde Darüşşafaka’ya Kız öğrenci alınması temennisi hep devam etmiştir. 1973 yılında, Darüşşafaka Fatih yerleşkesine yeni bir bina yapılıp Kız öğrenciler alınana dek, Darüşşafaka Kız Kısmının açılması hep temennide kalmıştır. Kız Koleji 1969 yılı Genel Kurulunda, Eski tarihi binanın işlev kaybetmesine bağlı olarak, 470’e yükselen öğrenci sayısının “L” binaya sığdırma imkanının azaldığı belirtilmiş, Kız Kolejinin de kurulmasına bağlı olarak yeni bir bina yapılmasına ihtiyaç duyulduğu belirtilmiştir. Yeni yapılacak binanın kullanılmakta olan “L” bina ile birlikte 800 öğrencilik bir okul kadrosuna cevap verecek kapasite olması planlanmıştır. İnşaat sahası 6.000 m2 4 Milyon TL ye mal olacaktır ( Aynı yıl içerisinde Sami SEROZAN tarafından çıplak mülkiyeti Cemiyete bağışlanan Tütün deposunun değeri yaklaşık 12 Milyon TL.dir). Bu inşaat için gerekli para Cemiyetin mali imkanları ile sağlanacaktır. Yönetim Kurulu 15 Temmuz 1969 tarihinin Darüşşafaka Kız Kolejinin kuruluş tarihi olarak kabulunu oy birliği ile karara almıştır. • 1969 (15 Temmuz) yılında Darüşşafaka Kız Kolejinin yapılması için Genel Kuruldan olur alınmıştır. • 1970 (15 mayıs) yılında Darüşşafaka Kız Kolejinin temeli atılmıştır • 1972 (25 Ekim) yılında Cumhurbaşakanı Cevdet SUNAY, İstanbul’a gelerek Darüşşafaka Kız Kolejini resmen eğitime açmıştır. Bu vesile ile ilk defa bir Cumhurbaşkanı Darüşşafaka yı ziyaret etmiştir. MASLAK YERLEŞKESİ 1994-1995yılı Öğretim yılından itibaren Fatih deki tarihi yerleşke, satılıp terk edilerek Maslak Yerleşkesine geçilmiştir. Bu yerleşke ile ilgili gelişim aşağıda belirtilmiştir. 1977 yılı Genel Kurul toplantısında, Tarihi fatih binasının ve yerleşkesinin dışında, yeni bir alanda yeni bir okul yapımı gündeme gelmiş, bu konu ile ilgili olarak; arazi temini çalışmaları, kampus projesinin geliştirilmesi, Yeni yapıya finans temini sorunları tartışılmış ve Fatih deki mevcut tesislerin, herhangi bir devlet kuruluşunun hizmet binası olması koşulu ile Hazine ile değiştirilmesi veya tarihi ana binanın müze haline getirilmesi tartışılmıştır. 1978 yılında, Genel Kurulda Darüşşafaka’yı daha sağlıklı birimlere kavuşturmak üzere “kampus projesi “ geliştirilmiştir. Büyükdere asfaltında 80 dönümlük, Avcılar’da yaklaşık 150 dönümlük Hazine – Belediye arazilerinin sağlanması yönünde ilişkiler başlatılmıştır. 1979 yılında, İstanbul ili hudutlarında yeşil bir örtü içinde eğitim yapabileceği, sosyal tesisleri, lojmanları açık ve kapalı alanları ile 50.000 m2 Vilayetine başvurulmuştur. İstanbul Valisi ile yapılan olumlu görüşmeler sonunda konu Defterdarlıkça Milli Emlak Müdürlüğüne sevk edilmiştir. Tahsis edilecek böyle bir arazi bulunduğunda, hazineden bağış veya cüzi bir bedelle veya mevcut binaların hazineye devri ve takas sureti ile konunun halledilebileceği düşünülmüştür. Yeni alan aramada belirtilen ana amaç Darüşşafaka’yı yoğun iskan bölgesinden kurtarmaktır. 1984 yılında, Milli savunma Bakanlığının İstanbul Rami Kışlası olarak Eyüp ilçesindeki 221.000 m2 250.000 m2 arazinin, okul yapımı maksadı ile Darüşşafaka’ya intikali Cumhurbaşkanı Kenan EVREN’in okulu ziyaretleri sırasında görüşülmüştür. 1987 yılında, Hazineye ait olup Milli Savunma Bakanlığına tahsis edilmiş olan İstanbul İstinye de 61 pafta 387 ada da bulunan araziden yeterli bir kısmın Cemiyete intikali konusunda Cumhurbaşkanı Kenan EVREN’ in emirleri ile Milli Savunma Bakanı Zeki YAVUZTÜRK’ün çok yakın ilgi ve alakaları sonucu işlemler tamamlanarak 93.600 m2 intikali için tapu çalışmalarına başlanmıştır.  yeni bir kampus alanı için İstanbul  arazinin içindeki kışla binası ile veya Kadıköy ilçesi Kayışdağı mevkiindeki  lik kısmın Cemiyete 1988 yılında 3 Mart’ta; İstanbul–Şişli Büyükdere caddesi, Balabandere mevkiinde ve tapunun 49 pafta 387 ada 29 parseline kayıtlı 87.040 m2 hazinesinden alınma işlemi, 749 no lu evrak ile tamamlanarak Darüşşafaka Cemiyeti adına tapu senedi alınmıştır. 1988 yılında 26 Ağustos tarihli Yönetim kurulu 10 sayılı toplantısında, başlangıçta 1080 öğrenciye hizmet verecek ve gerektiğinde öğrenci kapasitesinin % 100 artırılmasına imkan verecek bir okul projesinin yapılmasına karar verilmiştir. 1988 yılı Aralık ayında Proje yarışmasına katılan 10 firma arasında Yüksek mimar Dr. Fatih GORBON’ un projesi birinciliği alıyor ancak birinciliği kazanan projede Asil jürinin ve danışman Jürinin önerilerine göre bazı esas ve çizimler ile maketin yeniden yapılması gerektiğinden çalışma devam etmiştir. 1989 yılında Temmuz ayında; Okul projesinin asil jüri ve Danışman jüri önerileri doğrultusunda yeniden çizimi tamamlanmış, okulun 1/100, 1/500 ölçekli avam projesi, maketi yeniden yapılarak Sarıyer Belediye Başkanlığı aracılığı ile İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına intikal ettirilmiştir. 1992 yılında, 17 Temmuzda Darüşşafaka Maslak Yerleşkesinin temeli Başbakan Süleyman Demirel tarafından atılmıştır. 1992 yılında Darüşşafaka Maslak Kampüs projesine, Başbakanlık Hazine Dış Ticaret Müsteşarlığı Teşvik ve uygulama Genel Müdürlüğü17-8-1992 gün ve YTD/38-50775 sayılı yazısı ile Yatırım Teşvik belgesi verilmiş, böylece 8.379.187 FOB, USD döviz kullanmak sureti ile makine teçhizatı alımı imkanı ile % 100 gümrük muafiyeti, KDV oranı kadar teşvik pirimi, %20 fon kaynaklı kredi kullanma imkanı sağlanmıştır. 1994 yılında 20 Ekim’de, Darüşşafaka Maslak yerleşkesinin açılışı Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel tarafından yapılmış ve yerleşkede eğitim resmen başlamıştır. Fatih’teki tarihi yerleşke terk edilerek Maslaktaki yerleşkede eğitim başlamıştır. 1995 yılında 10 Eylül tarihinde yerleşke içerisinde Darüşşafaka Ayhan Şahenk Spor Salonu açılmıştır.  arazi, 174.080.000 TL bedelle Maliye 1997 yılı 19 Haziran’da Maslak Yerleşkesi içerisindeki Spor tesislerinin açılışı yapılmıştır. Kompleksin içerisinde Kulüp binası, Sporcular kamp binası, Yaz okulu, Tam olimpik açık yüzme havuzu, Yarı olimpik kapalı yüzme havuzu, Eğitim havuzu, çabalama havuzu, 1050 kişilik anfiyatro, 2 adet kapalı tenis kortu, 2 adet squash salonu ile birlikte 4 adet açık tenis kortu, Fitness center, Aerobik salonu, sosyal tesisler bulunmaktadır.   Kaynak: Fikret Eyüboğlu(1966-1974): “DŞ İnşaat & Bina”’dan kısaltılarak alınmıştır.